تبلیغات
Biochemistry&genetic
 
 
 

مرموزترین بیماری قرن((مومن))

نویسنده : فاطمه مومن اسلامیه ای | تاریخ : 18:09 - 1392/11/13

                                                    

آنچه باید درباره بیماری ام اس بدانید

مرموزترین بیماری قرن

این‌که بیماری ام.اس از چه زمانی به سیستم عصبی برخی انسان‌ها حمله‌ور شد مشخص نیست‌ اما مورخان رد پای آن‌ را در کتابی که توسط دکتر ژان کروویلیه، استاد دانشکده پزشکی پاریس در قرن 19 به رشته تحریر درآمده است، پیدا کرده‌اند.

دکتر کروویلیه در این کتاب و در توصیف علائم بیماری ام.اس این گونه نوشته است: «بیمار دچار ضعف پیشرونده در دست و پاها، اسپاسم عضلانی و وجود اختلال در حس بینایی است.»

دکتر کروویلیه این بیماری را فلج بر اثر تحلیل و از بین رفتن رشته های خاکستری نخاع توصیف کرده است. بیماری ای که این پزشک فرانسوی در مورد آن توضیح داد ظاهرا همان بیماری سیستم عصبی است که امروزه ما آن را با نام ام.اس می شناسیم.

گفت وگو در زمینه بیماری ام.اس بهانه ای شد تا به سراغ دکتر افشین لطیفی صوفی، متخصص مغز و اعصاب برویم تا بگوید چرا برخی از مردم گرفتار این بیماری می شوند.

بیماری ام. اس یا «مولتیپل اسکلروزیس» نوعی بیماری پیشرونده و مزمن با یک علت ناشناخته است که با درگیر کردن سیستم ایمنی بدن، سبب تخریب سیستم اعصاب مرکزی (مغز، نخاع و عصب بینایی) می شود.

میلین یک لایه پروتئینی موجود در سیستم عصبی بدن است که روی بسیاری از دندریت های بلند و آکسون ها تشکیل می شود و با تخریب آنها، انتقال پیام به اعصاب مرکزی با اختلال مواجه خواهد شد اما چه زمانی بیماری ام.اس خود را نشان می دهد؟

وقتی گلبول های سفید بدن اشتباهی به میلین ها به عنوان عامل بیگانه حمله می کنند، بیماری ام.اس شروع می شود و هر بار که گلبول های سفید به رشته های اعصاب مربوط به یکی از اندام های بدن حمله ور می شوند، آن اندام دچار مشکل می شود.

این حمله در بیماران مبتلا به ام.اس خودش را به شکل تاری دید و مشکل در راه رفتن و سایر علائم نشان می دهد.

با این که علت اصلی بروز این بیماری هنوز کشف نشده است، اما دلایل مختلفی برای شروع بیماری ام.اس می توان برشمرد که هیچ کدام شان صددرصد قطعیت پیدا نکرده و در هاله ای از ابهام قرار دارند اما فاکتورهایی مانند ژنتیک، کمبود ویتامین D در کودکی، بروز برخی عفونت های ویروسی یا میکروبی در دوران خردسالی و برخی عوامل محیطی دیگر می توانند در بروز این بیماری موثر باشند. از نظر آماری در کمتر از 15 درصد موارد، ام.اس از راه ژنتیک و وراثت به فرد منتقل می شود.

فرضیه دیگری که در مورد ابتلا فرد به بیماری ام.اس وجود دارد و هنوز به اثبات قطعی نرسیده، کمبود ویتامین D است. دیده شده بیشتر افرادی که در بزرگسالی و کودکی به بیماری ام.اس مبتلا می شوند، از لحاظ تامین این ویتامین در مضیقه بوده اند.

وجود هوای سرد و به تبع آن بروز عفونت های ویروسی یکی دیگر از عواملی است که به نظر می آید در ابتلای افراد به این بیماری نقش داشته باشد.

در بعضی از بیماران ام.اس مجموعه ای از آنتی بادی بر ضد بعضی عفونت های ویروسی مشاهده شده و همین مساله این شک را به وجود آورد که ممکن است یکی از علل بروز بیماری ام.اس ابتلا به همین عفونت های ویروسی در دوران کودکی باشد.

شیوع بیماری ام.اس در نقاط مختلف جهان یکسان نیست. به طوری که هرچه رد پای این بیماری در قسمت های شمالی و معتدل و سرد جهان بیشتر دیده می شود، در نقاط گرمسیر کمتر به چشم می خورد.

علائم بالینی

ابتدای مطلب در توضیح علائم و تظاهرات بالینی بیماری ام.اس در مبتلایان، در وهله اول به تاری دید اشاره شد که در 50 درصد از بیماران و معمولا به صورت یک طرفه به وجود می آید اما در بعضی افراد ممکن است علائم بیماری به شکل احساس ضعف در اندام ها، دست و پاها، تاری دید، دو بینی، اختلال در راه رفتن، نبود تعادلی که بیشتر از یک هفته تا ده روز طول بکشد، انحراف صورت و بی اختیاری ادرار خودش را نشان دهد.

در شروع بیماری و در بیشتر افراد ممکن است حمله ای (علائم بیماری) رخ دهد و خود به خود هم بهبود پیدا کند.

مشکل اینجاست که بیشتر بیماران در دفعه های اول و دوم بروز حمله به پزشک مراجعه نمی کنند زیرا طی مدت دو هفته علائم بیماری فروکش می کند و فرد بر این باور است که به دلیل ابتلا به یک بیماری ویروسی، علائم حمله را تجربه کرده است.

در ضمن اگر تاری دید هم پیدا کنند، پس از دو هفته تا 20 روز خوب می شوند. بنابراین بیمار تنها پس از درگیری با حمله های متعدد بیماری به پزشک مراجعه می کند و به تدریج و با افزایش حمله ها، بهبودی بیمار نسبی شده و مقداری از علائم باقی می مانند که همین مساله باعث بروز ناتوانی در فرد می شود.

در صورتی که بیمار علائم بالینی اش را جدی نگیرد و به موقع برای درمان به متخصص مغز و اعصاب مراجعه نکند، ضایعه هایی که از حمله های مکرر باقی می مانند، سبب ناتوانی فرد طی ده تا پانزده سال بعد می شود.

خانم ها بیشتر در تیررس ابتلا به ام.اس هستند

شروع بیماری ام.اس در دوران جوانی و میانسالی بیشتر مشاهده می شود و زنان را بیش از مردان درگیر می کند زیرا ابتلا به بیماری های سیستم ایمنی، لوپوس و رماتیسمی در خانم ها بیشتر دیده می شود و البته پای ژنتیک نیز در میان است، به همین دلیل زنان سه برابر بیشتر از مردان درگیر این بیماری می شوند.

بیماری ام.اس معمولا در افراد بین 20 تا 50 ساله خود را نشان می دهد. گرچه حتی در افراد بالای50 سال و حتی کودکان نیز دیده شده که به آن ام.اس زودرس گفته می شود.

تغذیه

توصیه می شود مواد غذایی که بیماران استفاده می کنند، حتما حاوی ویتامین D باشد. لبنیات کم چرب، میوه و سبزیجات تازه، مغزها و دانه های خوراکی و ماهی از جمله خوراکی هایی هستند که ویتامین D در آنها موجود است.

ورزش

ورزش کردن از جمله مواردی است که همه پزشکان انجام آن را به مردم توصیه می کنند. هر چند ورزش کردن فواید بسیاری را برای بیماران به همراه دارد، اما هر فردی بسته به نوع بیماری که دارد، باید در انتخاب نوع ورزش دقت کند.

ورزش مناسب برای بیماران مبتلا به ام.اس ورزشی است که مداوم اما کم باشد تا بیمار دچار خستگی نشود اما مهم ترین کاری که این دسته از افراد می توانند انجام دهند، آب درمانی با آب خنک است زیرا استفاده از آب گرم باعث تشدید بیماری به صورت موقت می شود.

بارداری

همان طور که گفته شد بخش اعظمی از بیماران مبتلا به ام.اس را خانم ها تشکیل می دهند که برخی از آنها دوران بارداری را تجربه می کنند. به توصیه متخصصان مغز و اعصاب اگر خانم های مبتلا به م.اس فرزند دارند، بهتر است به بارداری مجدد فکر نکنند.

خانم مبتلا به ام.اس طی دوران بارداری و شیردهی قادر به تزریق اینترفرون به دلیل عوارض جانبی که در پی دارد، نیست ولی اگر قصد بارداری داشت، منعی ندارد با این وجود توصیه می شود حتما زیر نظر متخصص باردار شود.

تشخیص بیماری

بیماری ام.اس از جمله بیماری هایی است که تشخیص آن مستلزم دقت فراوانی است زیرا ممکن است در قالب بیماری های دیگری خود را نشان دهد.

بیشتر بیماران با تکرار حمله ها به پزشک عمومی مراجعه می کنند و پزشک نیز با ارزیابی و پرسیدن چند سوال به وجود بیماری ام.اس مشکوک می شود و فرد را به متخصص مغز و اعصاب ارجاع می دهد.

متخصص نیز با در نظر گرفتن نشانه های بیماری در مدت زمان خاص و انجام آزمایش به تشخیص قطعی می رسد.

* اولین راه تشخیص بیماری، معاینه بالینی بیمار است که حداقل باید دو حمله را در طول شش ماه تجربه کرده باشد و دست کم یک هفته تا 10 روز علائم بالینی بیماری را مانند تاری دید یا دو بینی داشته باشد.

حالا اگر بیماری ادعا کند که برای مثال ده دقیقه تاری دید داشته است نمی توان آن را جزو حمله این بیماری محسوب کرد.

* دومین راه تشخیص انجام ام.آر.آی است. پس از حمله در مغز و نخاع تعدادی پلاک سفیدرنگ که ناشی از تخریب غلاف اعصاب مغزی و نخاعی است به وجود می آید. تعداد این پلاک ها به اندازه و محل قرار گرفتن شان به پزشک در تشخیص بیماری کمک می کند.

* سومین راه انجام آزمایش های الکترودیاگنوستیک است. در این روش با استفاده از دستگاهی از اعصاب چشم، گوش و اعصاب محیطی نواری گرفته می شود. اگر بیمار به ام.اس مبتلا باشد، این آزمایش اختلال را نشان خواهد داد.

* چهارمین راه تشخیص بیماری ام.اس، گرفتن مایع نخاع یا انجام آزمایش ال.پی است.

* آخرین روش هم گرفتن تست های آزمایشگاهی است تا با استفاده از این روش برخی از بیماری ها مانند بیماری های روماتیسمی، عفونت ها و امراض بدخیم- که خود را به شکل بیماری ام.اس نشان می دهند ـ غربالگری می شوند.

تولید داروهای جدید ام.اس

هر سال با پیشرفت هایی که در زمینه پزشکی صورت می گیرد، روش درمان بیماری ها نیز تغییر می کند و داروهای جدیدی وارد بازار دارویی می شود.

طی چند سال اخیر نیز داروهای جدیدی برای درمان ام.اس وارد بازار شده که در عین داشتن فواید برای بیمار عوارضی نیز به همراه دارد.

اکنون بیماری ام.اس به دو شکل درمان می شود؛ یکی درمان حاد مرحله بیماری ام.اس است که معمولا به صورت تزریق یا پالس کورتون است که با استفاده از این دارو بیمار به طور موقت از حمله ای که به او دست داده رها می شود.

روش دوم استفاده از درمان نگهدارنده است. درمان رایجی که اکنون بیش از 95 درصد از بیماران از آن استفاده می کنند، درمان با اینترفرون است که با سه داروی مشخص به نام های آوانکس، بتافرون و ربیف انجام می شود. البته خوشبختانه بیشتر بیماران در زمان استفاده از این داروها پاسخ مثبت می دهند.

درمان های جدیدی به جز اینترفرون ها هستند که در رده دوم و در بیمارانی استفاده می شود که به درمان اینترفرون پاسخ مناسبی نداده یا با مشکلاتی مانند بالا رفتن آنزیم های کبدی، ریزش مو، علائم حساسیت های شدید پوستی و بروز اختلال در گلبول های سفید و قرمز مواجه شده اند.

این درمان ها از دسته آنتی بادی های مونوکولونال و بعضی از داروهای سیستم ایمنی هستند که با توجه به این که در برخی از موارد سبب بروز عوارض بسیار شدیدی به صورت پیدایش انواع بدخیمی ها، مستعد کردن بیمار به ابتلا به عفونت های شدید، به وجود آمدن اختلال شدید در عصب بینایی، بروز اختلالات قلبی و عروقی می شوند، بنابراین استفاده از چنین داروهایی در مراحل اولیه درمان به بیمار توصیه نمی شود اما جدیدترین و بهترین دارویی که مجوز سازمان.اف.دی.ای یا سازمان دارو و غذای آمریکا و همچنین تائیدیه وزارت بهداشت و درمان را گرفته، داروی ناتالی زوماب است که تاثیر بسیار خوبی در کنترل بیماری ام.اس دارد اما به دلیل عوارض زیادی که ایجاد می کند، حتما باید تحت شرایط خاص و دقیقی به بیماران تزریق شود تا در صورت ایجاد عارضه بلافاصله درمان را شروع کرد.

دومین دارویی که باز هم تائیدیه این دو سازمان را گرفته و تولید داخل بوده و در دسترس نیز هست، دارویی خوراکی است به نام فینگو لیمود که در کاهش حملات ام.اس موثر است اما باز به دلیل ایجاد عوارض قلبی شدید به صورت افت شدید ضربان قلب و همچنین بروز اختلال شدید در عصب بینایی کمتر تجویز می شود مگر در مواردی که بیمار به درمان با اینترفرون ها جواب ندهد، در این صورت از این دارو تحت نظر پزشک و در بیمارستان استفاده می شود.

داروهای جدیدتر دیگری نیز هستند که به شکل خوراکی در بازار تولید شده و کم و بیش در ایران وجود دارند اما باز به دلیل ایجاد عوارض جانبی از این داروها به شکل پراکنده و در مراکز پژوهشی استفاده می شود.

اکنون گروه بسیار زیادی از داروهای جدید وجود دارند که در دست بررسی هستند که بیشتر اینها از دسته داروهای آنتی بادی مونوکولونال هستند.


 

آخرین مطالب

» وستجیال((مومن)) ( 1394/11/18 )
» رنگها((مومن)) ( 1394/11/11 )
» رنگ لباس ((مومن)) ( 1394/08/11 )
» علت دشواری بیدار شدن صبح ها مشخص شد((مومن)) ( 1392/11/13 )
» بخش «شر» مغز قاتلان کشف شد ((مومن)) ( 1392/11/13 )
» شما چه امضایی دارید؟((مومن)) ( 1392/11/13 )
» پرتقال کوچولوهاا!!((مومن)) ( 1392/11/13 )
» خواب رفتگی دست وپا((مومن)) ( 1392/11/13 )
» شانه دردها بخوانند((مومن)) ( 1392/11/13 )
» زن‌ها رنگ‌ها را بهتر می‌بینند((مومن)) ( 1392/11/13 )
» تاثیر آلودگی هوا برپوست((مومن)) ( 1392/11/13 )
» مرموزترین بیماری قرن((مومن)) ( 1392/11/13 )
» شمشیر دولبه علم ژنتیک برای آینده بشری((مومن)) ( 1392/11/13 )
» هنگام راه رفتن پیامک نزنید((مومن)) ( 1392/11/12 )
» خطرمسمومیت حاملگی باافزایش ویتامین dوسقط جنین باکاهش روی((مومن)) ( 1392/11/12 )
» بیماری هایی که از انسان های اولیه به ما رسیده است!!((مومن)) ( 1392/11/12 )
» 6دلیل مهم برای خوردن شکلات((مومن)) ( 1392/11/10 )
» چشم ها هم قوزمیکنند((مومن)) ( 1392/11/10 )
» تاثیردونوشیدنی بردیابت((مومن)) ( 1392/11/10 )
» کشف عمل ماثربردیابت نوع دوم((مومن)) ( 1392/11/10 )
» ناگفته‌های حواس((مومن)) ( 1392/11/10 )
» شگفتی های حرکت((مومن)) ( 1392/11/9 )
» کاهش دما در کاهش وزن موثر است ((مومن)) ( 1392/11/9 )
» هورمون خوشبختی((مومن)) ( 1392/11/9 )
» انگلیس، ژن انسانها را دستکاری می‌کند((مومن)) ( 1392/11/9 )
» جدیدترین بررسی ها از مرد 7 هزار ساله((مومن)) ( 1392/11/9 )
» فریب دادن مغز با نگاه کردن در آینه((مومن)) ( 1392/11/9 )
» راز سرعت خارق‌العاده دلفین‌ها((مومن)) ( 1392/11/9 )
» نقش مغز در ابتلا به بیماری دیابت((نژادحسین)) ( 1392/11/7 )
» ۱۰ بیماری نادر و عجیب و غریب دنیا را بشناسید((نژادحسین)) ( 1392/11/7 )